Հունիսի 20, 2018

Վակունիսի դպրոցը կոչվեց Վուրգ Ոսկանյանի անվամբ
Վակունիսի դպրոցը կոչվեց Վուրգ Ոսկանյանի անվամբ

Վակունիսի դպրոցը կոչվեց Վուրգ Ոսկանյանի անվամբ

Զոհրաբ Ըռքոյան

25 տարի առաջ Մեծ Հայքի Արցախ աշխարհի Վայկունիք գավառը գտնվում է ՀԱԿԱՐԻ գետի Շալուա վտակի ձախակողմյան մասում: Միջնադարում, դրանից առաջ հայաշատ ու շեն այս գավառը, որը նաև հայ մշակույթի կենտրոն էր, 18-20-րդ դարերում ամբողջությամբ հայաթափվեց ու վերաբնակեցվեց մահմեդական ցեղերով: Խորհրդային կարգերի օրոք տարածքը բռնակցվեց Ադրբեջանի Լաչինի նորաստեղծ շրջանին: Արցախյան շարժումը, որ վերածվեց ազատագրական պատերազմի, հնարավորություն տվեց ազատագրել նաև մեր հայրենիքի այն հատվածները, որոնք դուրս էին մնացել Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի կազմից: 1993 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին հայոց հաղթական ջոկատները շարժվեցին Լաչինի միջանցքից դեպի հյուսիս և ազատագրեցին պատմական Սյունիքի ու Արցախի՝ Հակարիի ավազանի տարածքները: Նույն ժամանակահատվածում ազատագրվեց նաև Քարվաճառի շրջանը: Հերոսական այս մարտերի ընթացքում հաղթանակի հասանք նաև տասնյակ քաջորդիների արյան գնով: 93-ի մարտի 31-ին Սիսական ջոկատի մի վաշտ, Վուրգ Ոսկանյանի գլխավորությամբ, Լաչինից շարժվեց դեպի հյուսիս՝ հասնելու Քարվաճառի ազատարարներին: Սիսիանցիները պետք է անցնեին Վակունիս /նախկինում՝ Բիչանիս/ գյուղով, որը, ըստ տեղեկությունների, պետք է ազատագրված լիներ: Սակայն 31 հոգուց բաղկացած մարտական ջոկատն ընկնում է շրջապատման մեջ: Թշնամու հրետանին դիմացից խոցում է մեր տղաների ռազմական մեքենան: Հայոց քաջերը կռվում են հերոսաբար, սակայն ոչ հարմար դիրքում գտնվելով /բաց ու հարթ տարածք/՝ ընկնում են ուղիղ նշանառության տակ, վիրավորվում, նահատակվում: Ծանր վիրավորվում է նաև հրամանատարը, արյունաքամ լինում, սակայն իր զինվորներին կարգադրում է՝ իրեն այնպես պառկեցնեն, որ շարունակի մարտը ղեկավարել:

Մարտի 31-ին Վակունիսի այս դաշտում մարտիրոսվում են Վուրգը և իր ջոկատի 10 մարտիկ՝ Գևորգ Ավետիսյանը, Լավրենտ Նազարյանը, Վահան Սիմոնյանը, Հրայր Եղիազարյանը, Զոհրակ Գևորգյանը, Ալբերտ Ազարյանը, Վալերիկ Ավետիսյանը, Վարդան Բաբայանը, Մելսիկ Աթանեսյանը, Վոլոդյա Կարապետյանը։ 1993-ի դեկտեմբերին կազմավորվեց Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանը: Երկարատև գերությունից հետո ազատագրված հայոց շատ բնակավայրեր վերստին հայացան: Վուրգ Ոսկանյանի անունով է կոչվում Քաշաթաղի շրջկենտրոն Բերձորից մոտ 40կմ հարավ ընկած գյուղերից մեկը՝ Վուրգավանը: Գրեթե նույն հեռավորությամբ հյուսիսում է Վակունիս գյուղը, որտեղ հանրակրթական դպրոց սկսեց գործել 1996 թվականին: 5 տարի անց Վակունիսի դպրոցը կոչվեց Վուրգ Ոսկանյանի անվամբ։ Գյուղի մոտակա բաց դաշտում, որտեղ կայացավ հերոսամարտը, դեռ պահպանվում է Սիսական ջոկատի ռազմական վառված մեքենան՝ որպես հուշարձան: Մեքենայի մոտ կանգուն է նաև խաչքար-հուշակոթող: Ամեն տարի մարտի 31-ին մարդաշատ է դառնում Վակունիսը: Այստեղ են գալիս Վուրգի զինակից-ընկերները, հարազատներ, մշակութային խմբեր, Քաշաթաղի շրջվարչակազմի ներկայացուցիչներ, հարևան բնակավայրերի բնակիչներ, դպրոցների ուսուցիչներ, աշակերտներ: Իսկ Վուրգ Ոսկանյանի անվան միջնակարգի սաները հանդես են գալիս քաջորդիներին նվիրված հուշ-ցերեկույթով: Այս տարի հուշ-ցերեկույթը կայացավ ապրիլի 10-ին: Դպրոցի 26 աշակերտները, որից 3-ը՝ առաջինդասարանցի, հանդես եկան ռազմահայրենասիրական երգերով, ազգագրական պարերով, ասմունքով: Ներկայացրեցին հերոսների կենսագրականը: Անդրադարձ եղավ նոր 2016թ. Ապրիլյան պատերազմի օրերին: Սիսական ջոկատից այդ օրերին նահատակվեցին 8 ազատամարտիկներ՝ Վուրգի զինակից-ընկերներ: Աշակերտները փոքր բեմականացմամբ ներկայացրեցին դրվագ՝ պատմելով Ռոբերտ Աբաջյանի, Անդրանիկ Զոհրաբյանի, Ադամ Սահակյանի և մյուս քաջերի մասին: Հուշ-ցերեկույթին ներկա էին Վակունիսի բնակիչներ, հարևան Վաղազին /դարձյալ պատմական անցյալ ունեցող հայոց բնակավայր/ գյուղի դպրոցների ուսուցիչներ, տնօրեններ Վարդան Աղաբեկյանը և Աննա Մկրտչյանը, Վուրգի մարտական ընկերներից, Քաշաթաղի շրջվարչակազմի աշխատակազմի կրթության և սպորտի բաժնի վարիչի տեղակալ Վահե Դավթյանը, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի բաժնի վարիչ Հարութ Ավանեսյանը, դպրոցի նախկին տնօրեն Հեղինե Բախշյանը, հյուրեր: Դպրոցի զինղեկ Հարութ Պետրոսյանը ողջունեց ներկաներին և ցերեկույթը հայտարարեց բացված: Հնչեց ՀՀ օրհներգը, եղավ լռության րոպե: Դպրոցականները ներկայացրին Վուրգ Ոսկանյանի կենսագրականը՝ նշելով հերոսի անցած փառավոր ճանապարհը, որն ընդհատվեց իրենց բնակավայրի ազատագրման համար տեղի ունեցած մարտում: Վուրգ Ոսկանյանը ծնվել է Սիսիանի Բռնակոթ գյուղում։ Եղել է Սիսիանի թիվ 1 միջն. դպրոցի զինղեկը։ Արցախյան շարժման առաջին օրերից Սիսիանում կազմակերպել է «Ղարաբաղ» կոմիտեի գործունեությունը։ Արցախի ազատագրման պայքարի առաջին օրերից երկրապահ կամավորների ջոկատով մասնակցել է ռազմական գործողություններին։ Վ. Ոսկանյանի անվամբ է կոչվում նաև Սիսիանի թիվ 4 դպրոցը: 2012 թվականին Սիսիանի Ազատամարտիկների հրապարակում տեղադրվել է Վուրգի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Գետիկ Բաղդասարյան): Դպրոցի տնօրեն Վ. Աղաբեկյանը շնորհակալություն հայտնեց ներկաներին, որ մասնակից եղան իր սաների ներկայացմանը, բոլորին մաղթեց հաջողություն և խաղաղություն: Հանդեսից հետո զրուցեցի տնօրենի, ուսուցիչների, աշակերտների հետ: Վ. Աղաբեկյանը տեղեկացրեց՝ այժմ դպրոցում աշխատում են 8 ուսուցիչ, կա օտար լեզուների մանկավարժի կարիք: Այս տարի դպրոցը կավարտի 1 աշակերտ, իսկ նոր ուստարում առաջին դասարան կընդունվի 4 երեխա, որից երկուսը՝ իր երկվորյակները: Գյուղում կա 3 բազմազավակ ընտանիք. Անդրանիկ Միքայելյանն ունի 8 զավակ, որից 4-ը դպրոցական են: Սամվել Ասլանյանը և Գագիկ Մարգարյանն ունեն 7 զավակ, և 2 ընտանիքից 4-ական երեխա նույնպես դպրոց են հաճախում: 3-ամյա Միլենա Միքայելյանը հանդիսատեսի շարքում էր և հետևում էր եղբայրներ Արմանի /2-րդ դաս./, Սայաթի /8-րդ դաս./, Դավիթի /12-րդ դաս./ և քրոջ՝ վեցերորդցի Տիգրանուհու ելույթներին, երբեմն երգում նրանց հետ: Երեկոյան հրաժեշտ տվեցինք Վակունիսին՝ հավատով, որ այս փոքրիկները տեր են մնալու Վուրգի և նրա զինակիցների ազատագրած, նրանց արյամբ սրբացած հողին: Հավատով նաև՝ որ ավելանալու է դպրոցականների թիվը, որ կբարեկարգվի նրանց դպրոցը, և խաղաղությունը մշտապես կտիրի Հայոց երկրին: 

 

About The Author

Related posts

Leave a Reply